De Nijmeegse 4-daagse: één groot feest!

Ook dit jaar heb ik weer de Nijmeegse 4-Daagse gelopen. Een belevenis van jewelste!
Ik herinner mij nog, als de dag van gisteren, hoe die 1e keer op mij overkwam. Het feest begon al de eerste morgen toen ik, ruim vóór zevenen, naar de Wedren, het plein waar de start is, ging. Groepjes studenten, zingend (en met een pilsje in de hand!) wensten daar iedereen succes. Sommigen waren op het dak geklommen. En een ander had zich als Sint Nicolaas uitgedost!

Bij de start was het een drukte van belang. Duizenden mensen wachtten daar tot ze konden starten.
Om exact 7 uur, en onder een kort vuurwerk, begon het inchecken. Het was nog zeker een half uur
schuifelen voordat ik m’n polsbandje door een vriendelijke vrijwilligster kon laten scannen. Al direct na de start werden de wandelaars door toeschouwers , soms met kleine kinderen, met handgeklap
en zingen aangemoedigd. Hier en daar had iemand al z’n geluidsinstallatie naar buiten gesleept. M’n kennismaking met het, carnaval-achtige, muzikale feest repertoire van Nijmegen!

De eerste wandeldag gaat door de Betuwe. Via de machtige Waalbrug, met beneden op het water een brandweerboot die de lopers met spuitende waterkanonnen begroet, gaat het naar de overkant. Een dweilorkestje begroette ons daar. Lopend over de lange, slingerende Waaldijk worden de eerste dorpjes bereikt. Kinderen, en vaak ook ouderen, bieden de lopers van alles aan. Vooral stukjes komkommer, pepsels en zoute kaakjes zijn populair. En je kon zelfs, maar je moest er wél even voor in de rij staan, een gebakken ei krijgen!

Rond lunchtijd wordt Elst bereikt. Toeschouwers staan soms rijendik. Op de terrasjes is geen enkele
lege stoel te bekennen. Overal muziek. Meestal uit luidsprekers maar ook orkestjes dragen bij aan de fantastische sfeer. Vaak hebben ook de kerken de deuren geopend. Altijd een goede gelegenheid om kort te rusten. En om je gedachten even aan andere zaken te wijden.
Natuurlijk hoort het opsteken van een kaarsje erbij.

Dan weer naar buiten, het feestgewoel in voor de tweede helft van de dag. Na een uurtje wordt Bemmel bereikt. Het bejaardenhuis heeft op de stoep voor de bewoners een rij partytenten
neergezet. Vanaf gemakkelijke stoelen, en een enkel bed, worden we vriendelijk gadegeslagen. Het is in Bemmel op sommige plekken zó druk dat we moeten schuifelen!

Halverwege de middag lopen we via de Waalbrug weer Nijmegen in. Hier is het feest volop aan de gang. Duizenden toeschouwers verwelkomen de wandelaars. Terug op de Wedren, waar alleen lopers kunnen komen, wordt je stempelkaart gecontroleerd. En krijg je een nieuwe voor de dag van morgen. Onder de bomen speelt een dweilorkestje heerlijke, opgewekte muziek. Het is er, met een drankje in de hand, goed toeven!

En zo is elke dag een feestdag.
Het hoogtepunt is natuurlijk de intocht op de Via Gladiola, op vrijdagmiddag. Tienduizenden mensen staan rijendik. Een fantastische sfeer, die niet te beschrijven is. Je moet het echt zélf meemaken! Ik loop de vierdaagse alleen, zonder ‘wandelmaatje’ dus. Ik vind dat wel prettig.
Je kunt dan, als de drukte het tenminste toelaat, in je eigen tempo lopen. En er is veel te zien. Het mooie landschap, de dorpjes, de toeschouwers. En natuurlijk de mede-lopers. Bovendien, een praatje met een andere loper is gemakkelijk aangeknoopt. En na een tijdje samen opgetrokken te hebben, gaat ieder weer z’n eigen weg. Verder ben ik altijd ontroerd door de ongelofelijke gastvrijheid van de mensen die langs de route wonen.

Een paar voorbeelden.
Er zijn overal wel huizen waarvan de voordeur open staat. En op de stoep een bord waarop staat dat vrouwen van het toilet gebruik mogen maken! En bewoners slepen vaak alle tuinstoelen die ze hebben naar buiten, zodat wandelaars even kunnen gaan zitten. Soms wordt je dan ook nog wat te drinken aangeboden!
Ik sprak een keer een bewoonster die mij vertelde dat ze al om 6 uur ’s morgens de koffie klaar had staan! Kortom, na m’n eerste 4-Daagse was ik verkocht!

Ik heb dit jaar voor de 8e keer meegedaan. En als m’n conditie het toestaat, ik ben nu 81, dan hoop ik er volgend jaar weer bij te zijn!

Een paar weetjes over de 4Daagse.
Het begon meer dan een eeuw geleden als een conditietest voor een paar honderd militairen en een enkele burger. De eerste 4Daagse was in Breda. Daarna in enkele andere plaatsen. Maar al snel werd Nijmegen de vaste startplaats.
En deden ook steeds meer burgers mee.
Na de 2e Wereldoorlog groeide het uit tot wat het nu is: het grootste wandelfestijn ter wereld! Met daar rond omheen in de binnenstad van Nijmegen op vele podia muziekoptredens. De feesten gaan door tot diep in de nacht. Maar daar zullen niet veel wandelaars bij zijn, want de eersten, die 50 km per dag moeten lopen, starten al om 4 uur! Wat later gevolgd door de 40-km lopers. En nog wat later, tussen 7 en 8, de 30 km lopers.
Je bent niet helemaal vrij in het kiezen welke afstand je wilt lopen. Ben je onder de 16 of boven de 60
dan mag je elke afstand kiezen. Daartussen moet je de 40 km lopen. En mannen tussen de 18 en 50
jaar moeten zelfs 50 km/dag lopen! De 4Daagse is sinds een jaar of tien zó populair, dat een maximum aantal deelnemers is vastgesteld. Dat maximum was dit jaar 47.000. Meer is simpelweg niet te doen voor de organisatie! Het inschrijfgeld was dit jaar, ongeacht de afstand, € 120,-.
Dus voor mij € 1 / km!
De organisatie heeft een klein aantal fulltime medewerkers in dienst.
Elk jaar geholpen door honderden vrijwilligers. Wilde je dit jaar meedoen, dan kreeg je zonder loting een startbewijs als je de 4Daagse al eens had uitgelopen.
Voor de overgebleven startbewijzen moet worden geloot. En daarbij vielen dit jaar alsnog 11 duizend mensen buiten de boot!

Heb je de 4 Daagse uitgelopen, dan krijg je het begeerde kruisje.
Maar niet elk jaar! Na de 1e keer is het een bronzen kruisje. Na de 2e keer ook een bronzen kruisje, maar dan met een kroontje erop. De 3e en 4e keer krijg je alleen een speldje met een 3 of een 4 erop. Die kun je op het lint van het kruisje spelden. Dan volgen nog zilveren en gouden medailles.
Omdat de 4Daagse van oorsprong een militaire prestatietocht is, is de toekenning geregeld in een Koninklijk Besluit!

Clemens Boomers